Of je al dan niet onder de Nederlandse sociale zekerheidswetgeving valt, hangt van drie dingen af: of je jonger of ouder bent dan dertig, of je al dan niet volledig emigreert en of je al dan niet economisch actief bent.

Als je volledig emigreert, vervalt je verplichting tot het afsluiten van een basisverzekering. Dit moet je wel aan kunnen tonen, alleen uitschrijven bij de gemeente is niet voldoende. Als je tijdelijk naar het buitenland gaat en daar economisch actief wordt (dus een bijbaantje neemt, een stagevergoeding krijgt die hoger is dan alleen een onkostenvergoeding of stage loopt op basis van een arbeidscontract), vervalt je verplichting ook. Als je ouder bent dan dertig, en je verblijft voor langer dan een jaar in het buitenland, wordt er van uitgegaan dat je daar duurzaam verblijft en vervalt je verplichting ook. Je kunt hier wel bezwaar tegen maken, voorwaarde is wel dat je korter dan drie jaar in het buitenland blijft. Kijk voor meer informatie en een handige vragenlijst over hoe het in jouw situatie zit op http://www.nuffic.nl/pdf/wilweg/Ziektekostenverzekering-NL-studenten.pdf.

Wat moet je doen als je nog wel onder de verzekeringsplicht valt? Als je naar een EU/EER-land of Zwitserland gaat, is het handig om een EHIC (European Health Insurance Card) aan te vragen, waarmee je toegang hebt tot alles wat in je land van verblijf onder de basisverzekering valt, net als de werelddekking van je Nederlandse basisverzekering. Je moet vooral niet je verzekering opzeggen! Bij terugkomst kun je namelijk een boete tot 130% van je premiebedrag per onverzekerde maand krijgen, oplopend tot vijf jaar. Het is handig om je aanvullende verzekeringen na te kijken op buitenlanddekking. Raadpleeg hiervoor je polis.

Het maakt voor het al dan niet onder de Nederlandse verzekeringsplicht vallen niet uit of je wel of niet bij een Nederlandse gemeente staat ingeschreven. Zolang je onder de verzekeringsplicht valt, heb je ook recht op zorgtoeslag.

Sommige verzekeringsmaatschappijen (zoals AON en Lippmann) bieden speciale verzekeringen aan voor studenten die naar het buitenland gaan.

Mocht je niet meer onder de verzekeringsplicht vallen en je je afmelden, dan zou het geen probleem moeten zijn om je bij terugkeer uit het buitenland weer aan te melden, zelfs als je ziek bent geworden. Nederlandse verzekeringen hebben namelijk een acceptatieplicht, voor zowel basis- als aanvulllende verzkeringen.

Omdat je verzekeringsplicht van een heel aantal dingen afhankelijk is, kan het handig zijn om je situatie te checken bij het international office van je instelling, het College van Zorgverzekeraars (CVZ) of de Sociale Verzekerings Bank (SVB). Meer informatie hierover vind je op bovenstaande link van de Nuffic.